Hiztegia: E

ebaitten. Lexikoa. Ebakitzen. 🔍

"Ebaki" eta "moztu" desberdin erabiltzen dituzte gure zaharrek. Berriro hazten den horri "ebaki" esaten zaio (belarra, ilea...). Zerbait berriro hazten ez denean, "moztu" egiten da (ogia, soka...).

. 🔀 Cortando.
edadetsoko. Izenondoa. Adin bertsuko. Eraretsoko 🔀 Más o menos de la misma edad.
egi berdadero, Egi berdaderua. Adjektiboa. Benetako egia. 🔀 Verdad auténtica, verdadera, sincera.
Egiene. Toponimia. Egianeako, Landetxe, Urdiñolazarra.
egutera, egutera. Izena. egutera. 🔀 solana.
eju, Ejua. Izena. Deiadar, oihu. 🔀 Llamada, grito.
Eltxetxu, eltxetxua. Izena. eltzeitsu, itsulapiko.. eltxetxo 🔀 hucha.
eluts (1), elutsa. Izena. ospel, laiotz. 📄 eguzkiak jotzen ez duen duen toki itzaltsua 🔀 umbría.
elutsa (2), eluts. Izenondoa. ospel, laiotz. 📄 eguzkiak jotzen ez duen toki itzaltsua. 🔀 sombrío.
eman. Nagusia. Eraman. Eaman 🔍

Oiartzunen ohikoa da "eman" esatea

. 🔀 Llevar.
emanazi. Nagusia. Eraman arazi. eamanazi, eamanezi 🔀 Hacer llevar.
embate, Embatia. Izena. Ekaitz, enbata. embata 🔀 Galerna, tempestad.
enkargu, Enkargua. Izena. Enkargu., Mandatu. Enkargo 🔀 Encargo., 🔀 Recado., 🔀 Mandato.
enpu iñ. Aditza. enpo egin., ase., bete. 🔀 saciarse., 🔀 llenarse.
enteinttu. Nagusia. Ulertu. 🔀 Entender.
eoki. Nagusia. Egon. 🔀 Estar.
eosi (1). Nagusia. Egosi. 🔍

Oiartzunen erosi eta egosi, biak "eosi" esaten dira.

. 🔀 Cocer.
eosi (2). Nagusia. Erosi. 🔍

Oiartzunen erosi eta egosi, biak "eosi" esaten dira.

. 🔀 Comprar.
eradetu. Nagusia. Zahartu, edadetu. edadetu, eraretu 🔀 Envejecer, hacerse mayor.
erderaz. Adberbioa. erdaraz. erdaraz 📄 euskara ez den edozein hizkuntzatan; bereziki, gaztelaniaz hegoaldekoentzat eta frantsesez iparraldekoentzat. 🔀 lengua distinta de la vasca.
erdi erdiyan. Aditzondoa. Erdi erdian. 🔀 En la mitad.
Ergoin. Toponimia. Ergoien.
errapollu, Errapollua. Izena. Aza. Errepollo 🔀 Berza, repollo.
erre. Nagusia. Izotzarekin hondatu. 🔀 Estropearse con el hielo.
errendittu (1). Nagusia. Menperatu. 🔀 Dominar.
errendittu (2). Nagusia. amore eman. 🔀 rendirse.
Errenteiya. Toponimia. Errenteria. Errentiya 🔀 Rentería.
errepatu. Nagusia. Konturatu. errepetu 🔀 Darse cuenta, percatarse.
erretratu, Erretratua. Izena. Argazki. 🔀 Foto, retrato.
Erretxiki. Toponimia. Erretegitxiki.
Errota. Toponimia. Arraskuerrota.
erruz. Zenbatzailea. Oparo, ugari, erruz. 🔀 En gran cantidad, en abundancia.
eskatu. Nagusia. Askatu. 🔀 Soltar, aflojar.
eskoi, Eskoiya. Izena. Eskubi. 🔀 Derecha.
eskribittu. Nagusia. Idatzi. 🔀 Escribir.
eskuara. Izena. euskara. euskara, euskera 📄 Euskal Herriko hizkuntza 🔍

Eskuara Altzibar aldean entzun daiteke.

. 🔀 vasco.
esnekatai, Esneketaiya. Izena. Esneketari. 📄 Etxez etxe esnea banatzen duena. 🔀 Lechera/o, vendedor/ra de leche.
esneketan. Adberbioa. Esneketan. esnekatan 🔍

Ez da ez esnea egitea edo jasotzea baserrian, ez beste ezer. Gainera, dagoeneko galduta dagoen lanbide bat da: osasun neurriengatik edo esne-ekoizle haundiei negozioa ez kentzeagatik... debekatu egin zuten. Oraindik baten batzuk aritzen dira esneketan, baina "bistagorda" egiten diote. Bere garaian, ordea, baserritarren diru-iturri nagusia zen.

. 🔀 Repartiendo leche.
espostu. Nagusia. esposatu, ezkondu. 🔀 casar(se).
estanpillatu. Aditza. zigilatu. 🔀 sellar, estampillar.
estrata, Estrata. Izena. Estrata. estarta 🔀 Camino, sendero, estrada.
Etxenausi. Toponimia. Etxenagusi.
Etxetxiki. Toponimia. Etxetxeki.
eultza, eultza. Izena. erlauntza. 🔀 colmena.
euntalako, Eguntalakua. Adjektiboa. Egundoko. 🔀 Enorme, tremendo.
ezene, Ezene. Izena. Ezeren. 🔀 De nada.
ezere. Izena. Ezer ere. ezerre 🔀 Nada.
eztaka. Izena. hesola., taket. 📄 Oholezko edo zurezko atal lodi eta sendoa, lurrean sartu eta finkatzeko mutur puntadun bat duena. (Euskaltzaindiaren hiztegia) 🔀 estaca.