Hiztegia: E

ebaitten. Lexikoa. ★ Ebakitzen. 🔍

"Ebaki" eta "moztu" desberdin erabiltzen dituzte gure zaharrek. Berriro hazten den horri "ebaki" esaten zaio (belarra, ilea...). Zerbait berriro hazten ez denean, "moztu" egiten da (ogia, soka...).

. 🔀 Cortando.
edadetsoko. Izenondoa. ★ Adin bertsuko. ⚏ Eraretsoko 🔀 Más o menos de la misma edad.
egi berdadero, Egi berdaderua. Adjektiboa. ★ Benetako egia. 🔀 Verdad auténtica, verdadera, sincera.
Egiene. Toponimia. ★ Egianeako, Landetxe, Urdiñolazarra.
egutera, egutera. Izena. ★ egutera. 🔀 solana.
Eguzkiya ta ebiya, azeriyan bodak. Lexikoa. ★ Eguzkia eta euria, azeriaren bodak. 📄 Ortzadar bikoitza 🔍

OROTARIKO EUSKAL HIZTEGIA:

AZERIAREN BODA ( (AN-gip)). "Arco iris doble" Bähr ArcGp 397. Cf. AZERIAREN EZTEIAK.
Eguzkia eta euria, azeriaren bodak. (AN-gip). EZBB I 89.

.
eju, Ejua. Izena. ★ Deiadar, oihu. 🔀 Llamada, grito.
Eltxetxu, eltxetxua. Izena. ★ eltzeitsu, itsulapiko.. ⚏ eltxetxo 🔀 hucha.
eluts (1), elutsa. Izena. ★ ospel, laiotz. 📄 eguzkiak jotzen ez duen duen toki itzaltsua 🔀 umbría.
elutsa (2), eluts. Izenondoa. ★ ospel, laiotz. 📄 eguzkiak jotzen ez duen toki itzaltsua. 🔀 sombrío.
eman. Nagusia. ★ Eraman. ⚏ Eaman 🔍

Oiartzunen ohikoa da "eman" esatea

. 🔀 Llevar.
emanazi. Nagusia. ★ Eraman arazi. ⚏ eamanazi, ⚏ eamanezi 🔀 Hacer llevar.
embate, Embatia. Izena. ★ Ekaitz, enbata. ⚏ embata 🔀 Galerna, tempestad.
enkargu, Enkargua. Izena. ★ Enkargu., ★ Mandatu. ⚏ Enkargo 🔀 Encargo., 🔀 Recado., 🔀 Mandato.
enpu iñ. Aditza. ★ enpo egin., ★ ase., ★ bete. 🔀 saciarse., 🔀 llenarse.
enteinttu. Nagusia. ★ Ulertu. 🔀 Entender.
eoki. Nagusia. ★ Egon. 🔀 Estar.
eosi (1). Nagusia. ★ Egosi. 🔍

Oiartzunen erosi eta egosi, biak "eosi" esaten dira.

. 🔀 Cocer.
eosi (2). Nagusia. ★ Erosi. 🔍

Oiartzunen erosi eta egosi, biak "eosi" esaten dira.

. 🔀 Comprar.
eradetu. Nagusia. ★ Zahartu, edadetu. ⚏ edadetu, ⚏ eraretu 🔀 Envejecer, hacerse mayor.
erderaz. Adberbioa. ★ erdaraz. ⚏ erdaraz 📄 euskara ez den edozein hizkuntzatan; bereziki, gaztelaniaz hegoaldekoentzat eta frantsesez iparraldekoentzat. 🔀 lengua distinta de la vasca.
erdi erdiyan. Aditzondoa. ★ Erdi erdian. 🔀 En la mitad.
Ergoin. Toponimia. ★ Ergoien.
errapollu, Errapollua. Izena. ★ Aza. ⚏ Errepollo 🔀 Berza, repollo.
erre. Nagusia. ★ Izotzarekin hondatu. 🔀 Estropearse con el hielo.
errendittu (1). Nagusia. ★ Menperatu. 🔀 Dominar.
errendittu (2). Nagusia. ★ amore eman. 🔀 rendirse.
Errenteiya. Toponimia. ★ Errenteria. ⚏ Errentiya 🔀 Rentería.
errepatu. Nagusia. ★ Konturatu. ⚏ errepetu 🔀 Darse cuenta, percatarse.
erretratu, Erretratua. Izena. ★ Argazki. 🔀 Foto, retrato.
Erretxiki. Toponimia. ★ Erretegitxiki.
Errota. Toponimia. ★ Arraskuerrota.
erruz. Zenbatzailea. ★ Oparo, ugari, erruz. 🔀 En gran cantidad, en abundancia.
eskatu. Nagusia. ★ Askatu. 🔀 Soltar, aflojar.
eskoi, Eskoiya. Izena. ★ Eskubi. 🔀 Derecha.
eskribittu. Nagusia. ★ Idatzi. 🔀 Escribir.
eskuara. Izena. ★ euskara. ⚏ euskara, ⚏ euskera 📄 Euskal Herriko hizkuntza 🔍

Eskuara Altzibar aldean entzun daiteke.

. 🔀 vasco.
esnekatai, Esneketaiya. Izena. ★ Esneketari. 📄 Etxez etxe esnea banatzen duena. 🔀 Lechera/o, vendedor/ra de leche.
esneketan. Adberbioa. ★ Esneketan. ⚏ esnekatan 🔍

Ez da ez esnea egitea edo jasotzea baserrian, ez beste ezer. Gainera, dagoeneko galduta dagoen lanbide bat da: osasun neurriengatik edo esne-ekoizle haundiei negozioa ez kentzeagatik... debekatu egin zuten. Oraindik baten batzuk aritzen dira esneketan, baina "bistagorda" egiten diote. Bere garaian, ordea, baserritarren diru-iturri nagusia zen.

. 🔀 Repartiendo leche.
espostu. Nagusia. ★ esposatu, ezkondu. 🔀 casar(se).
estanpillatu. Aditza. ★ zigilatu. 🔀 sellar, estampillar.
estrata, Estrata. Izena. ★ Estrata. ⚏ estarta 🔀 Camino, sendero, estrada.
Etxenausi. Toponimia. ★ Etxenagusi.
Etxetxiki. Toponimia. ★ Etxetxeki.
eultza, eultza. Izena. ★ erlauntza. 🔀 colmena.
euntalako, Eguntalakua. Adjektiboa. ★ Egundoko. 🔀 Enorme, tremendo.
ezene, Ezene. Izena. ★ Ezeren. 🔀 De nada.
ezere. Izena. ★ Ezer ere. ⚏ ezerre 🔀 Nada.
eztaka. Izena. ★ hesola., ★ taket. 📄 Oholezko edo zurezko atal lodi eta sendoa, lurrean sartu eta finkatzeko mutur puntadun bat duena. (Euskaltzaindiaren hiztegia) 🔀 estaca.