Pilota

Frontoiak. Pilotari ezagunak.

pilota eta pilotariak

Transkribapena

Nor Oiarzabal Arozena, Joxe Juan
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egin gabea
Zinta OIA-129
Pasartea 0:23:57 - 0:26:58 (3' 01'')
Laburpena Pilotazalea da, aita abila omen zen pelotan . Oiartzunen izandako pilotari profesionalak: Joxe Juan Esnaola, Sebastian Mendizabal "morrona", Batista Galardi. Garai hartan baziren afizionatutan ere pelotari onak, Kontsejupean jokatzen ziren herriko txapelketak.

Eskuak pilotarekin ez baizik eta lanarekin gogortuak

Transkribapena

- Ordun pelota gustatzen zizun?
- Bai, pelota gustatzen zait oañ e'.
- Oañ e bai. Joe!
- Erki artesi galantak hemen denian iñak, bof, neguan puf haragi bizitan
-'Ta pelotak ordun de larruzkuk 'ta izango zin?
- Bai , bai bazian larruzkukuak e' bazian miño pelotak ez oan bezelako
- Oan bezela ezkojitzeko 'ta ez zian izango biño
- Oañ ibiltzen dian pelota hok oso gorrak dia e!
Hok harriya bezelakuak dia. Ni pelota partidua kusten neola oan deal bi urte ro' hiru ro' Lezon bertan, bat arrastaka torri zenin hemen jo ziaken eta mekaguen diez" miñ earra, gorrak dia hoik.
- Bakarra zea geyo zaintze 'untela proteziyua geyo 'ta jarri. zuek etzenuten partxe askoik eukiko
- Bai, bueno! Bai partxia? Baten batek belaoondokon bat eman ta partxia
- Oan eskuak gorruk bai, baserriyan lanin 'ta aituta ez?
- Eskuak gorrak, nik beti ttut eskuak gorrak miño horrek baki nik zertik ttuzten eskuak gorrak.
Saten zun leno behintzat.
- Zertik ttu ?
- Nik?
- Bai. "- Eskuak hola horren okerrak eskuak horren okerrak nola ttuzu? " " -Hok gaztetan ote itten ai geala hotzak gortuta geatuak ttut nik hola zea okerrak"
Zu aitzen ziñan ba saten! " Bai hoik zea 'men ttu gaztetan otia itten ai dela hotzak gortuta geatuak gorrak"
- Ote jotzen da aitzen ziñazten?
- Bai, denian.
- Berko!
- Berko. Baita sardua eaten e' !
Ustekabian zea sa sardua barrika, han otia jotzen aitzen giñan bazterrian 'ta. Ean raka raka raka ra.
Earra zioken 'ta. Kandarua Kandadua kanbiatu ber zitzayola betti. "Honek eztik botzen eta hau no nola ezuk posible hau atzetikan honek jaiyua o' zerbatte badik"
eta gue atta difuntua kandeal pixtu 'ta atzetika beira 'ta zea 'ta " atzetik jaiyua ez horrek aurretik zakak jaiyua" aurretik
-Jaiyua! konturatu gabe ean barrika sardua!
Orduan, zakaten sasoiakin hoinbeste s
- ' Ta arreba ukerrena e? Ba arreba Altzaku bo ez Añorgako a... beti parrez, beti par iñ eta sardua ean
eta makiña 't algara ateria da hua be dembuan! Beti algaraka 'ta. Sardua iñork kontutu gabeko bukatu!
- 'Ta sardo sardua? Pitarra ez e?
- Ez , ez
Nor Mitxelena Gelbentzu, Joxemari
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egina
Zinta OIA-072
Pasartea 0:08:20 - 0:11:10 (2' 50'')
Laburpena Garai batean, neguan pilotan ibilita, artesituta izaten zituzten eskuak, haragi bizitan. Oraingo pilotak gogorragoak dira, baina orduan eskuak ere gogorragoak izaten zituzten. Ote-jotzea. Sagardoa.

Aldaketak pilotan

Transkribapena

- Gaur duten bezelako launtza izan baldin bazuten ni pelotaiya ateko nitzan. Nik ha hala usteut.
- Bai, bai.
- Miño hortako launtza bihar duzu 'ta dembua 'ta zea 'ta
-Tokiya 'ta, dedikaziyua
- Tokiya
- Dembuak eta bakizu oan beste gauzak dia eskolak diela 'ta milla gauza
- Nik oan e'... pelota partidua ai denian 'ta, ondo ai dienian pos gustoa eoten za ez miño san nahi nuke,
italako hutsa bat in dik eta tantua ate 'ik eta a....!
Harei txistuak jo ber zizkayok! Harek gaizki in dik eta
Atea za ondo atea zayok baño, dirua jokatzen ai baldin bayaz e' hainbestian, biño o gaizki in eta ñj "tantua in dik eta" a a askok
Nor Mitxelena Gelbentzu, Joxemari
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egina
Zinta OIA-072
Pasartea 0:06:40 - 0:07:30 (0' 50'')
Laburpena

Gaurko gazteek duten laguntza izan bazuen, akaso pilotari ona aterako zatekeen Joxemari. Orain pilotan gaizki ari direnei ere txalo egiten diotela dio.

Pilotari

Transkribapena

- Ez, miño izanduko nintzana gaurkuai hainbeste laundu baldin baziten seguraski bai.
- Bai e? Zer zunun afiziyo haundiya?
- E afiziyua bai miño, noiz ai ber zunun? Afiziyua, itxian? Etxeko paretian?
Ezin ezin zen ezin nintzan ai. 'Ta geo mezeta jo joten giñan goizian betzitako meza o' 'ta Oiartzun ko konsejupian orduan izaten zin pilla bat jokatzen
aitzeko 'ta geo bi tanto in eta haik fuera, eta geo bestiak beste bi tanto 'ta fuera, 'ta geo bestiak beste bi tanto in 'ta fuera 'ta
geo sartu zu 'ta berriz e' orduan in bi tanto 'ta hoi ez da pelotan eta zeatutzeko ikasteko.
Miño hoi soldado soldado eondu giñanian Bera de Bidasoan 'ta tortzen zien, frontoia be bertan ganakagun han 'ta
furrier eondu nintzen 'ta goizian itten nittun in ber nittun lanak genealian 'ta arratsaldiak libre izaten nittun hor.
Nik soldauska 're ez bainun dena txarra, han Burgeten gaizki pasa nittun miño hemen ez.
Han pelota tortzen zien, zona hartako kanpeonak zien e zea, Ugarte 'ta Erro. Ugarte 'ta Erro zien, hango zona hartako kapeonak.
Eta tortzen zien guekin entrenatzea horrea Bera, e zeara Bera Bidasoako frontoi hortara.
'Ta guk jokatzen genittun ba hiru soldaok. Bat e Ondarroakoa zen bestia Leizakua 'ta ni, hiru.
Guk hiruk aixa irabazten geniyon neti miño biñaka jarrizkio galdu ingo gunun 'ta guk e' "ez, ez, gu hiru launak, hiru launak" eta
Nor Mitxelena Gelbentzu, Joxemari
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egina
Zinta OIA-072
Pasartea 0:04:30 - 0:06:15 (1' 45'')
Laburpena

Bertsozalea izateaz gain, pilotan ere gustura aritzen zen Joxemari. Baina aukera gutxi izaten zuten pilotan aritzeko. Igandeetan, mezaren ondoren, pila bat elkartzen ziren Kontsejupean, txanda ezin harturik. Soldaduskan ere ibiltzen zen, Beran.

Pilota

Transkribapena

- Hora... Ez genun hora izautu Oiyartzunen.
- 'Ta pelotaiyak bai, ez? Hanako...
- Bai. Xapato 'ta leno san duteanak. 'Ta Xanisteanetan pelota partidu ona izaten 'ta tortzen zin hain kontra jokatzea gu gaztiak giñala, Inziñarte 'ta Orbegozo. Inziñarte goizutarra zen. 'Ta ez zen frontoiyik, kontsejupin! 'Ta bakizu, sake bat fuerte itten bazun, 'ta goiya jo...
- Ez.
- Ez.
- Hua ez.
Nor Irastortza Gaztelumendi, Maitxo; Lekuona Artsuaga, Enrike
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egina
Zinta OIA-057
Pasartea 0:50:40 - 0:51:00 (0' 20'')
Laburpena Xanistebanetako pilota partidak. Pilotariak.

Pilota

Transkribapena

-'Ta gaiñekun pelota 'ta 're afiziua bai al zen?
-Bai, bai...
-Zu ibiltze' al ziñan pelotan?
-Pelotan ibiltzen giñan, 'ta kalea jon ber zenun. Propiyo jon ber zenun hemendik kalea e!
-Hemen frontoiyik ez?
-Hemen ez zen frontoiyik ordun. Hortxe, Ximoneneko paeta 'ta Etxeberrikuk eta esto... Oan botia da Ardotxenekua 'ta , hoitan.
-Paeta zen tokiyan?
-Paeta zen tokiyan. 'Ta han siestan baldin bazeuden erritan 'ta beste tokira geo 'ta .
-'Ta pelotak nolakuk? Larruzkuk 'ta ez zin 'zango?
-Larruzkuk bai,
-Bai e? Oan dinak bezelakuk?
-Bai... Ez dait bi pezta 'ro ze baliyo zun pelota bakotxak.
-'Ta zein aitzen zen pelota itten? Norbaitte aitzen zen kalin 'o?
-Xapateronin 'zaten zin saltzeko.
-A bai e?
-Bai.
-Miño itten ez zu izautu iñor 'e?
-Ez... Itten ez nun izautu iñor 'e. Han saltzeko 'zaten zin.
-'Ta bestela kalea?
-Bestela kalea.
-Kontsejupea?
-Bai 'ta bestela Aldapa. Aldapan 'e bazen frontoiya, 'ta han, han 'e pezta patu ber zen pelotan aitzia.
'Ta nik eun batin peztik ez, 'ta aittona torri zen 'ta bestik bazuten patzeko 'ta nik ez. 'Ta betik goitti ate zar bat zen, 'ta ate zar hartan goitti iyo 'ta salto beste ailleka itteko titzen nau ez dait zer 'te zin eur kozkorra 'ro 'ta harrapatu ez.
Kasuen! Pezta puta batengatik mutikozkorrai tira in ber da holako eur kozkorra e! Biño ez hola... Jotzea e! Jotzea ez akatzea! Pezta puta batengatik. Jo!
-'Ta zu ze in ziñan ba pasten hasi?
-Jakiña ba aittonak jotzeko beldurrakin! Ez nun diruik 'ta harrek eskatu zunin diruik ez 'ta ni eskapo. 'Ta ate zar batin goitti iyo nitzan 'ta handik salto beste ailleka itteko 'ta kaxko harta iyo nitzanin harek atzetik dda! 'Ta dziu! Eur kozkorra pasa zin
-Biño kontsejupia ez zen patu berko?
-Ez... Kontsejupin ez. Han, han dena zen libre.
-'Ta mutikozkor pillerra juntatuko zen han? Bueno neskak ez zin ibilko?
-Mutikozkorrak.
-Mutikozkorrak...
-Bai, biño hantxe joera, joerakatan 'o benga denan saltxak hantxe denak.
-Karo denak ibiltzeko...
-Denak ibiltzeko.
-'Ta ez al zuten izaten kalekuk zea, geiyo? Deretxo geiyo 'ro, ez?
-Ez ziguten gui kasoik itten. Bakarra joerakatan ai baldin bazin, sartzen ziñan, partizipatzen ziñan 'ta fuera zenin, fuera 'ta. Berriz hasitzen zini, berriz hasi 'ta segi!
-'Ta len aittatu zun zea, Beko plazako hortan pelotan aitze, izautu al zu zuk pelotan hor?
-Ez.
-Hanako joko luzia 'ta.
-Ez, ez, ez hua
-Hoi ezzu izautu zuk...
-Gaiñea lurra arron txarra zen. Oan lurra ongi do, biño ordun kriston zuluak 'ta bai baizin.
-'Ta iri apostuk nun itten zin len?
-Hantxe!
-Han bertan itten zin?
-Hantxe bai.
Nor Lardi Landa, Joxe Luix
Lehentasuna 1
Transkribaketa Egina
Zinta OIA-002
Pasartea 0:43:04 - 0:45:48 (2' 44'')
Laburpena Pilota: Auzoetan ez zegoen frontoirik; baserriko paretetan aritzen ziren. Oiartzungo kalera joaten ziren: Aldapa, Kontsejupe...